Lenfödem, lenfatik dolaşım sisteminin bozulması sonucu ortaya çıkar. Lenfödem, dokularda protein açısından zengin sıvı birikmesi olarak tanımlanır ve etkilenen bölgede şişlik ve ağrıya neden olur. İlerledikçe yaşam kalitesini bozan ve hareket kısıtlamasına yol açan ciddi bir hastalıktır.
Lenfödem Nedir?
Lenfatik sistem, kılcal damarlardan oluşan düşük hidrostatik basınçla çalışan bir vakum sistemi gibidir. Bu sistemin görevi, doku boşluklarına sızan sıvı ve plazmayı geri almaktır. Kadınlarda daha yaygın olmasına rağmen, lenfödem her yaşta ve her iki cinsiyette de görülebilir.
Lenfödem, ikincil ve birincil olarak ikiye ayrılır. İkincil lenfödem, enfeksiyon, kanser, radyasyon veya travma sonucu gelişir; birincil lenfödem ise doğumdan 1. yıla kadar, 1. – 35. yaşlar arasında ve 35 yaş sonrasında olmak üzere üç döneme ayrılır. Çoğunlukla alt ekstremitelerde yaygın olan bu problem, kollar, yüz, boyun ve dış genital organlarda da görülebilir.
Belirtiler
Lenfatik sistem yetersizliği veya bozulmasına bağlı bir sorun olan lenfödemin belirtileri sadece kozmetik sorunlar yaratmakla kalmaz, aynı zamanda uzun vadede hareket kısıtlamalarına yol açarak yaşam kalitesini düşürür. Belirtiler şu şekilde sıralanabilir:
– Hastalığın görüldüğü bölgede ağrı, şişlik ve ağırlık hissi,
– Cilt deformasyonları,
– Saç ve tırnak değişiklikleri,
– Sıcaklık artışı,
– Uyuşma,
– Cilt kalınlaşması,
– Boyundaki lenfödemlerde hareket kısıtlılığı ve yutma güçlüğü,
– Yüzdeki lenfödemlerde görme keskinliğinde azalma, gözlerde şişlik ve cilt kalınlaşması.
Lenfödemin Nedenleri
Lenfödem, yaş veya cinsiyetten bağımsız olarak her bireyi etkileyebilir. Nedenleri hakkında araştırmalar yapılsa da henüz kesin olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, bilinen risk faktörleri şunlardır:
Lenfödem, genellikle uzun süreli kanser tedavisinin bir sonucu olarak görülebilir. Bakteriyel ve mantar enfeksiyonları da lenfatik sistemi bozarak lenfödem gelişimine neden olabilir.
Tedavi
Lenfödem tedavisi, doğru bakım ve teşhis bölgesinin korunmasını gerektiren uzun süreli bir süreçtir.
Tedavi sürecinde öncelikle şişliğin evrelendirilmesi, sıvı hacminin ölçülmesi ve lenfatik sistemin lenfosintigrafi ile haritalanması yapılır. USG ve MRI gibi yüksek teknoloji cihazlarla yapılan değerlendirmelerin ardından hastalığın şiddetine ve hastanın yaşına göre tedavi yöntemi belirlenmelidir.
Tedavi seçenekleri arasında manuel lenfatik drenaj, egzersiz, kompresyon, cilt bakımı, kompleks boşaltıcı tedavi, lazer tedavisi, medikal tedavi ve fizik tedavi yer alır.